ಪಾಕಿಸ್ತಾನದೆದುರು ರಷ್ಯದ ಭಾರತ ಪರ ಒಲವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತ ಹುಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆ… ಅಮೆರಿಕವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಆಲಂಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಎಡವುತ್ತಿದೆಯಾ ಭಾರತ?

author-chaitanyaಥ್ಯಾಂಕ್ಯೂ ರಷ್ಯ…

ಹಾಗಂತ ಹೇಳಲೇಬೇಕಿದೆ. ಉರಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳದ್ದೊಂದು ತೂಕವಾದರೆ ರಷ್ಯದ್ದೇ ಮತ್ತೊಂದು ತೂಕ. ಆ ಮೂಲಕ ತಾನು ಭಾರತದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಿತ್ರ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಬಾಯ್ಮಾತಿಗಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ರಷ್ಯ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ. ಭಾರತವು ಅಮೆರಿಕದತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ವಾಲುತ್ತಲೇ ರಷ್ಯವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬೆನ್ನಿಗೆ ನಿಂತುಬಿಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕವನ್ನು ಹೊಡೆದುಹಾಕಿರುವ ಈ ದೇಶ ನಮ್ಮಲ್ಲೊಂದು ಆಪ್ತಭಾವವನ್ನು ಸ್ಫುರಿಸಿರುವುದಲ್ಲದೇ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಭಾರತಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಎಂಬ ಆಯ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ರಷ್ಯ ಮಣೆ ಹಾಕುವುದು ಭಾರತಕ್ಕೇ ಎನ್ನುವುದು ಪಕ್ಕಾ ಆಗಿದೆ.

ಉರಿಯ ಸೇನಾನೆಲೆ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ ಖಂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ರಷ್ಯ ಎರಡು ಅನನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಮೆರೆದಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಸೆ 24ರಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7ರವರೆಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಜತೆಗಿನ ಜಂಟಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ರದ್ದು ಮಾಡಿದೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಉಳಿದೆಲ್ಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಉರಿ ಸೇನಾನೆಲೆ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಿರುವುದು ಹೌದಾದರೂ ಎಲ್ಲೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ರಷ್ಯ ಮಾತ್ರ ತನ್ನ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಆರೋಪವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತ ಅಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವೆಂಬ ಶಬ್ದ ಉಚ್ಚಾರಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಹಿಂಜರಿಕೆ ತೋರಿಲ್ಲ. ಉಗ್ರವಾದವನ್ನು ಕಟುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಖಂಡಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂಬ ವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವೇ ಅದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತವಾಗಿಸಿಲ್ಲ. ‘ಪಠಾನ್ಕೋಟ್ ದಾಳಿ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಆದ ಉರಿ ಸೇನಾನೆಲೆ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯು ಗಡಿ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ರೇಖೆ ಬಳಿ ಉಗ್ರವಾದ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವುದರ ಸೂಚನೆ. ಇದು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕಳವಳ ತರಿಸಿದೆ. ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೃತರಾದವರ ಜತೆ ಸಂತಾಪಗಳಿವೆ ಹಾಗೂ ಗಾಯಗೊಂಡವರ ತ್ವರಿತ ಚೇತರಿಕೆಯನ್ನು ನಾವು ಹಾರೈಸುತ್ತೇವೆ. ಭಾರತ ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕಾರ ಈ ದಾಳಿ ಹುಟ್ಟಿರುವುದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನೆಲದಿಂದ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಸಂಬಂಧ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರನ್ನು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ಕೆಲಸವಾಗಬೇಕು.’ ಅಂತ ದೀರ್ಘ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದೆ ರಷ್ಯ.

ಹಾಗಾದರೆ ಭಾರತವು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುವ ಅವಸರದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ನಿಜ ಸ್ನೇಹಿತ ರಷ್ಯವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಿತೇ? ಹೌದ್ಹೌದು ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಅವಸರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸುವದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಭಾರತ-ರಷ್ಯ ಬಂಧಗಳ ಕೆಲವು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತಕ್ಕೇಕೆ ಅಮೆರಿಕದತ್ತ ವಾಲಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯ ಬಂದಿದೆ ಹಾಗೂ ರಷ್ಯವೇಕೆ ಚೀನದ ಪರ ನಿಂತಿದೆ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಜತೆ ಸಹ ಒಂದುಮಟ್ಟದ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಹಯೋಗ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ ಎಂಬೆಲ್ಲ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಒಂದಂತೂ ನಿಜ. ಭಾರತ-ರಷ್ಯ ಬಾಂಧವ್ಯಗಳನ್ನು ಉಭಯ ದೇಶಗಳೂ ಟೇಕನ್ ಫಾರ್ ಗ್ರಾಂಟೆಡ್ ಎಂಬಂತೆ ನೋಡದೇ ವಿಶ್ವಾಸವೃದ್ಧಿಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ಸಾಗಬೇಕಿರುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಭಾರತ-ರಷ್ಯದ ಪರಂಪರಾಗತ ಮೈತ್ರಿಗಿರುವ ಮಿತಿಗಳೇನು, ಇದರ ಭಿನ್ನ ಆಯಾಮಗಳೇನು?

  • ಪ್ರಶ್ನೆ: ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಖರೀದಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಲಾಗಾಯ್ತಿನಿಂದಲೂ ರಷ್ಯವನ್ನು ನಂಬಿಕೊಂಡುಬಂದಿದ್ದ ಭಾರತವು ಅಮೆರಿಕದ ಜತೆಗೆ ನಾನಾ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಇಳಿದು ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇಸರ ತರಿಸಿತಲ್ಲವೇ?
    ಉತ್ತರ: ರಕ್ಷಣೆ ಎಂಬುದು ಭಾರಿ ದುಡ್ಡು ಬೇಡುವ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಲಾಗಾಯ್ತಿನಿಂದ ರಷ್ಯವು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಲವು ಅಗತ್ಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾರಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆಲ್ಲ ಅಭಿಮಾನವಿದೆ. ಆದರೆ ಇವತ್ತಿನ ಆಧುನಿಕ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚೌಕಾಶಿ ಹಾಗೂ ಶಸ್ತ್ರ ವೈವಿಧ್ಯ ಎರಡೂ ಅಗತ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ ಭಾರತವು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೂ ಎಡತಾಕಬೇಕಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಗೊರ್ಶಕೊವ್ ಯುದ್ಧವಿಮಾನವನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ರಷ್ಯ ವಿಳಂಬಿಸಿದ್ದರಿಂದ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಮೂಲ ಒಪ್ಪಂದದ 947 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರುಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಭಾರತ 2.34 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರು ಮೊತ್ತವನ್ನು ತೆತ್ತಿತು. ನೌಕೆಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಇಂಥ ವಿಳಂಬಗಳಾಗಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ರಷ್ಯದ ಸ್ನೇಹಕ್ಕೆ ಕೃತಜ್ಞವಾಗುತ್ತಲೇ ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆ ಮೂಲಕ ವೆಚ್ಚ ತಗ್ಗಿಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚೌಕಾಶಿಯ ಲಾಭ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯ ಭಾರತಕ್ಕಿರುವುದು ಸಹಜ. ಇದನ್ನು ತೀರ ರಷ್ಯ ವಿರೋಧಿ ನೀತಿ ಅನ್ನಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
  • ಪ್ರಶ್ನೆ: ಭಾರತದ ನಡೆಗೆ ಪ್ರತಿಭಟನಾರ್ಥವಾಗಿಯೇ ರಷ್ಯವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದೊಂದಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಿತೆ?
    ಉತ್ತರ: ಇಲ್ಲೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರುವುದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನೀತಿಯೇ ಹೊರತು ಭಾರತ ವಿರೋಧಿ ನೀತಿಯಲ್ಲ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕವು ಭಾಗಶಃ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡುಹೋದ ಶಸ್ತ್ರದಂಗಡಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ತುಸುಭಾಗ ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ರಷ್ಯ ಮುಂದಾಯಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಅದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಎಂಐ-35 ಹಿಂದ್ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಕೊಟ್ಟಿತಲ್ಲದೇ ಪಾಕ್ ನ ಜೆಎಫ್-17 ಗೆ ಕಿಲ್ಜೋವ್ ಎಂಜಿನ್ ಗಳನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಿದೆ.
  • ರಷ್ಯ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡೇ ಭಾರತವು ಅಮೆರಿಕದತ್ತ ವಾಲಿಕೊಂಡಿರುವುದು, ಭಾರತದ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದರೂ ರಷ್ಯವು ಚೀನದ ಜತೆ ನಿಂತಿರುವುದು ವೈರುಧ್ಯದ ಚಿತ್ರಣ ಎನಿಸಿದರೂ ಇಲ್ಲಿ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ತುರ್ತುಗಳಿವೆ. ಬೃಹತ್ ಸಾಗರಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ, ಗಡಿ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಭಾರತವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚೀನಾವನ್ನು ಎದುರಿಸಲೇಬೇಕಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಚೀನಾದ ಪ್ರಬಲ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಅಮೆರಿಕದ ಜತೆ ಕೈಜೋಡಿಸುವುದೊಂದೇ ಮಾರ್ಗ. ಅಂಥ ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವೇ ಇದೆ. ಇತ್ತ ರಷ್ಯ ಸಹ ಚೀನಾ ಮೇಳವನ್ನು ಸೇರಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವುಗಳ ‘ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್’ ದಾರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಿದರೆ ಸಿಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ರಷ್ಯದ ಮೇಲೆ ಹೇರಿರುವ ಅಮೆರಿಕ ಪ್ರಣೀತ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಭಂಧಗಳು ಆ ದೇಶವನ್ನು ಚೀನಾದತ್ತ ತಳ್ಳಿವೆ. ಕುಸಿದಿರುವ ರಷ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ಎಲ್ಲಿಂದಲಾದರೂ ಬೇಕೇ ಬೇಕಲ್ಲ? ರಷ್ಯದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲಕ್ಕೆ ಯುರೋಪ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಒದಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ರಿಮಿಯಾ ಮೇಲೆ ರಷ್ಯದ ದಾಳಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಹೇರಲಾದ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಭಂಧಗಳು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹುಡುಕುವುದನ್ನು ರಷ್ಯದ ಪಾಲಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿಸಿವೆ. ಅಮೆರಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ 2014ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಳಕೆಯ ಶೇ. 60ರಷ್ಟು ತೈಲ/ಅನಿಲವನ್ನು ಚೀನಾ ಆಮದಿನ ಮೂಲಕವೇ ಪಡೆದಿದೆ. 2035ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದರ ಅವಲಂಬನೆ ಶೇ. 80ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಲಿದೆ ಎಂಬ ಅಂದಾಜಿದೆ. ರಷ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಚೀನಾದ ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು.
  • ಇಂತಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ-ರಷ್ಯ ಬಾಂಧವ್ಯಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದರೆ ಆ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥವೇನು? ಅಮೆರಿಕ ಸಂಗ ಬಿಡುವುದೆನ್ನುವುದೇ ಉತ್ತರವೇ? ಹಾಗೇನೂ ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ರಷ್ಯ ನೀಡಿರುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲೇ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸುವ ಭರದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರವಾದವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಹುಚ್ಚುತನ ರಷ್ಯಾಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಮುಂದೊಮ್ಮೆ ತನ್ನ ಬುಡಕ್ಕೇ ಅದು ಬರುವುದೆಂಬ ವಿವೇಚನೆ ರಷ್ಯಕ್ಕಿದೆ. ಭಾರತ ಏಕೆ ಅಮೆರಿಕದ ಜತೆಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ರಷ್ಯ ಮತ್ತು ರಷ್ಯವೇಕೆ ಚೀನದ ಜತೆಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಭಾರತ ಇವೆರಡೂ ಅಧಿಕಾರವಲಯದ ಮೇಲುಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ.
    ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗೆಳೆತನದ ಗಾಢತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸಿರಿಯಾ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಗಣವು ಅಮೆರಿಕದ ಬೆನ್ನಿಗೆ ನಿಂತು ರಷ್ಯವನ್ನು ದೂಷಿಸಿದಾಗಲೂ ಭಾರತ ಅದರಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದು ಪರೋಕ್ಷ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿತು. (ಸಿರಿಯಾ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಇನ್ನೂ ಗಟ್ಟಿದನಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಬೇಕೆಂದು ರಷ್ಯ ಬಯಸಿತ್ತೆಂಬುದು ಬೇರೆ ವಿಚಾರ). ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಕಾಯಂ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಚೀನಾ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ರಷ್ಯ ಭಾರತದ ಪರವಾಗಿದೆ ಎಂಬಂಶವೂ ಉಲ್ಲೇಖನೀಯ. ಅಲ್ಲದೇ ರಿಕ್ (ರಷ್ಯ-ಇಂಡಿಯಾ-ಚೀನಾ) ಎಂಬ ವಿದೇಶ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ವೇದಿಕೆಗೂ ರಷ್ಯ ಪೌರೋಹಿತ್ಯ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಆಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಚೀನಾಕ್ಕೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ರಷ್ಯದ ಚಿಂತನಕೂಟಗಳು ರಷ್ಯ-ಚೀನ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಫ್ರೆಂಡ್ ಎಂದಲ್ಲದೇ ‘ಫ್ರೆನಿಮಿ’ ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಅರ್ಥಾತ್, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ರಷ್ಯವು ಚೀನದ ಜತೆಗಿದೆಯಾದರೂ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಸೋವಿಯತ್ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ತಜಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನದಂಥ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಚೀನಾ ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಮೈತ್ರಿಯಿಂದ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಇವುಗಳ ರಷ್ಯಾ ಬಂಧ ಸಡಿಲವಾಗಿದೆ.
    ಅತ್ತ ರಷ್ಯಾವು ಕ್ರಿಮಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ಜನಮತಗಣನೆ ವಾತಾವರಣದ ಕಿಚ್ಚು ಟಿಬೆಟ್ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಕ್ಸಿನಿಯಾಂಗ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ ತಾಗಿದರೇನು ಗತಿ ಎಂಬ ಆತಂಕ ಚೀನಾಕ್ಕಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಚೀನಾ-ರಷ್ಯಗಳ ಸ್ನೇಹ ಒಂದು ಹಂತದವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದಷ್ಟೆ. ಇದೇ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಸಹ ಆಂತರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕವನ್ನು ‘ಫ್ರೆನಿಮಿ’ಯಾಗಿ ಕಾಣಬೇಕು. ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಯಾವಾಗ ಹೇಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ಉಲ್ಟಾ ಹೊಡೆಯಬಲ್ಲ ನಿಸ್ಸೀಮರು.
  • ಇವೆಲ್ಲ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಗಳ ನಡುವೆ ಎಲ್ಲಿ ಜಡಕುಗಳು ಮುಕ್ತವಾಗಿವೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ರಷ್ಯದ ಜತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತುರುಸು ತೋರಿಸಬೇಕಷ್ಟೆ. ‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಅಂಥದೊಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ವಲಯ. ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಇಲ್ಲೆಲ್ಲ ಭಾಗಿದಾರಿಕೆಗೆ ರಷ್ಯದ ಸರ್ಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉತ್ಸುಕವಾಗಿವೆ.
    ರಷ್ಯದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ರಸಗೊಬ್ಬರ, ಖನಿಜ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವೂ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ರಷ್ಯದ ರೊಸ್ನೆಫ್ಟ್ ವೊಕರ್ನೆಫ್ಟ್ ಅನಿಲ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಒಎನ್ಜಿಸಿ ವಿದೇಶಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಶೇ. 15ರ ಶೇರು ಪಡೆದಿದೆ. ಇಲ್ಲೆಲ್ಲ ಪರಸ್ಪರರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಭಾರತ-ರಷ್ಯಗಳ ಬಾಂಧವ್ಯ ಕಳೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಬಹುಪಾಲು ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಆರ್ಥಿಕತೆಯೇ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಸತ್ಯ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸಕ್ತಿ, ಸಹಜ ಕೊಡುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಳು ಬೇಕಿರುತ್ತವೆ. ನೆಹರು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅನುವಾದಗಳು ಭರಪೂರವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೂ ಹತ್ತಿರವಾಗುವ ಆಪ್ತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವೆಷ್ಟು? ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಬಗ್ಗೆ ದಂಡಿಯಾಗಿ ಓದುತ್ತೇವೆ, ನೋಡುತ್ತೇವೆ, ಕೇಳುತ್ತೇವೆ. ಚೀನಾ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಳನ್ನು ಆತಂಕಿತವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಲಾಗಾಯ್ತಿನ ಸ್ನೇಹಿತ ರಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸಮಾಹಿತಿಗಳು ಅರಳುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮಾಣವಾದರೂ ಎಷ್ಟು? ರಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವೂ ಅತಿ ವಿರಳ. ರಷ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನದ ಸ್ಪುಟ್ನಿಕ್ ಎಂಬ ವಾರ್ತಾ ವೆಬ್ಸೈಟು ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಉರ್ದುಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿತ್ತಾದರೂ ಅದು ನಿಂತುಹೋಗಿದೆ.

ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇಷ್ಟಾನಿಷ್ಟಗಳು, ಮಾಹಿತಿಯ ಕೊಡುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಆ ಕುರಿತ ಆಸಕ್ತಿಗಳೇ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು. ಭಾರತವು ಅಮೆರಿಕದ ಜತೆಗಿರಬೇಕೋ, ರಷ್ಯ ಜತೆಗೋ ಎಂಬಂಥ ಒಂದಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇವತ್ತಿನ ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಸ್ತುತ. ಯಾವುದೇ ದೇಶಕ್ಕೆ ಶಾಶ್ವತ ಮಿತ್ರರಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಶಾಶ್ವತ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿರುತ್ತವೆ ಅಷ್ಟೆ ಎಂಬುದು ಡಿಪ್ಲೊಮಸಿಯ ಮಂತ್ರ. ಅಷ್ಟಾಗಿಯೂ, ಉರಿ ಸೇನಾನೆಲೆ ಮೇಲೆ ಪಾಕ್ ದಾಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಭಾರತದ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಖಡಕ್ಕಾಗಿ ನಿಂತು ನಮ್ಮೆದೆಗಳನ್ನು ಮಿದುವಾಗಿಸಿರುವ ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ಕೃತಜ್ಞರಾಗಿರಬೇಕಾದ ಮಾರ್ಗ ನಮ್ಮ ತಲೆಯಲ್ಲಿರಬೇಕು.

Leave a Reply